Boyun Fıtığı Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi)

Boyun fıtığı, gün geçtikçe daha erken yaşlarda ve daha sık görmeye başladığımız bir hastalıktır. Modern yaşam biçiminin hayatımıza soktuğu masa başında öne eğilerek çalışmak, bilgisayar, cep telefonu ve benzeri nedenler omurgada uzun süreli duruş bozukluğuna yol açarlar. Boyun omurları arasında bulunan eklemlere ve bağlara duruş bozukluğu nedeniyle uygunsuz yük binmesi sonucunda disk eklemi gittikçe daha kolay ve daha erken yaşlarda yıpranarak boyun fıtığı gelişir.

Disk Eklemi Nedir?

Bir zeytin tanesini gözünüzün önüne getirin; ortada zeytinin çekirdeği, çekirdeğin çevresinde de zeytinin etli kısmı. Omurga kemiklerinin aralarında bulunan disk eklemi adını verdiğimiz eklemler de aynı birer zeytin tanesine benzerler.

Disk ekleminin ortasında macun kıvamında bir eklem çekirdeği (nucleus pulposus) dış kısmında ise simit ya da conta şeklinde bir halka (annulus fibrosus) bulunur. Kuvvetli yapıda ve esnek liflerden yapılmış olan dış halka, esas yükü taşıyan yumuşak ve jölemsi eklem çekirdeğini korur.

Disk eklemleri omurgaya binen yükün oluşturduğu şokları emen bir yastık ya da amortisör görevi üstlenirler. Disk eklemi bir taraftan omurgaya binen kuvveti taşır ve dik durmasını sağlar, diğer taraftan da esneyerek, omurganın her yöne doğru hareket etmesini, öne ve yanlara bükülmesini sağlarlar.

Boyun Fıtığı Nedir?

Omurganın boyun bölgesinde, aralarında disk eklemi bulunan 7 adet omur üst üste dizilmiştir. Disk eklemlerinin hemen arka kısmında, omurganın içerisinde bulunan kanalda ise, omurilik ve omurilikten çıkan sinir kökleri vardır.

Boyun bölgesi, omurganın en hareketli bölgesidir, aynı zamanda da kafatasının yükünü gövdenin üzerinde taşır. Boynun hareket etmesi, kemikler arasındaki eklemler sayesinde gerçekleşir.

Disk ekleminin orta kısmında bulunan çekirdeği (nucleus pulposus) koruyan, sert elastik liflerin oluşturduğu yuvarlak halkanın (annulus fibrosus) çeşitli nedenlerle yıpranabilir. Normal koşullarda yaşlanarak yıpranan bu lifler, zorlanma, romatizmal hastalıklar gibi nedenlerle daha erken yaşlarda aşınmaya başlarlar. Sonuçta orta kısımda bulunan çekirdek, çevredeki liflerin arasından, basınç uygulayarak dışarıya doğru sızmaya başlar. Sızıntı yapan bu eklem çekirdeği dokusu, omurilik ya da sinir kökleri üzerinde baskı yapabilecek kadar büyüyebilir.

Boyun omurları arasındaki disk ekleminin çekirdeğinin bir kısmının normalde olması gereken yerden dışarıya doğru sızmasına ve çevredeki sinir dokularını sıkıştırmasına boyun fıtığı adı verilir.

Boyun fıtığını, iki dilim tost ekmeğinin arasındaki peynirin tost makinesinde ısınarak eridikten sonra dışarıya doğru akmasına benzetebiliriz.

Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Ağrı ya da diğer şikayetlerin ortaya çıkmasının nedeni bir yandan disk eklemi içinde yıpranma sonucu gelişen biyolojik ve fiziksel değişiklikler, diğer yandan da fıtığın bir sinir kökü ya da omurilik üzerinde baskı yapmasıdır.

Sinir Kökü Üzerinde Baskı Yok ise

Sinir Kökü Üzerinde Baskı Var ise

Omurilik Üzerinde Baskı Var ise

Oldukça önemli, ciddi bir tıbbi durumdur. Bazı hastalarda boyun fıtığı sadece sinir kökünde değil omurilik üzerine de baskı yapabilir ve aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir;

Boyun Fıtığı Neden Olur?

• Disk Ekleminin Yaş ile Yıpranması
Eklemler yaşlandıkça dış tabakada bulunan elastik lifler sıvı kaybetmeye ve yıpranmaya başlar. Bu durum boyun fıtığının gelişmesine zemin hazırlar.

• Gençlerde Disk Ekleminin Erken Yıpranması
Özellikle zayıf boyun yapısına sahip gençlerde, masa başında uzun süreli duruş bozukluğu nedeniyle eklem daha hızlı yıpranabilir.

• Yaralanmalar
Boyuna alınan şiddetli darbeler disk eklemini etkileyerek ani boyun fıtığına yol açabilir.

• Romatizmal hastalıklar
Romatizma da eklemleri yıpratarak boyun fıtığını kolaylaştırabilir.

Boyun Fıtığına Ne İyi Gelir?

• Boynunuzu Dinlendirin
Ağrınızı artıracak ani hareketlerden ve uzun süreli sabit duruştan kaçının. Alçak ve düz bir yastık kullanın.

• Soğuk ve Sıcak Uygulamaları
Kas spazmı varsa sıcak uygulama, sadece ağrı varsa buz uygulaması rahatlama sağlayabilir.

• Masaj
Uzman kişiler tarafından yapılacak hafif masaj kas gevşemesi sağlayarak ağrıyı azaltabilir.

• Boyun Egzersizleri
Düzenli egzersiz kasların güçlenmesine ve eklem basıncının azalmasına yardımcı olur.

Risk Faktörleri Nelerdir?

Eskiden boyun fıtığı daha çok ağır iş yapanlarda görülürken, günümüzde genç yaşlarda ve özellikle kadınlarda daha sık görülmektedir.

Kadınlarda boyun kaslarının daha zayıf olması, egzersiz eksikliği ve duruş bozuklukları fıtık gelişimini kolaylaştırır.

• Masa başında öne eğilerek çalışmak → disk eklemlerine fazla yük bindirir.
• Fiziksel güç gerektiren işlerde çalışanlarda risk daha yüksektir.
• Genetik faktörler → bazı kişiler boyun fıtığına daha yatkındır.
• Romatizmal hastalıklar → eklem yıpranmasını hızlandırır.
• Sigara kullanımı → eklem beslenmesini bozarak erken yıpranma yapar.

Servikal Lordoz Düzleşmesi Ne Demektir?

Servikal lordoz, boyun omurgasının doğal kavsidir. Bu kavis açıklığı arkaya bakar.

Düzleşme, kas spazmı ya da bağ/eklem sorunları nedeniyle doğal kavisin kaybolmasıdır.

Bu durum başlı başına bir hastalık değil; genellikle kas spazmını veya eklem/bağ problemlerini düşündürür.

Boyun Fıtığı Tedavisi Nedir?

Tedavi planı; şikayetler, muayene, yaş, meslek ve görüntüleme sonuçlarına göre kişiye özel hazırlanır.

• İlaç tedavisi
• Fizik tedavi ve egzersiz
• Ameliyatsız girişimsel tedaviler
• Cerrahi tedavi

Günümüzde modern yöntemler sayesinde boyun fıtığı artık korkulacak bir hastalık değildir.

Sıkça Sorulan Sorular